TurnToRich

การเงินส่วนบุคคล & รายได้เสริมออนไลน์

รายได้ขึ้นลงตามฤดูกาล เก็บเงินช่วงขายดีไว้หล่อเลี้ยงช่วงซบเซา

รายได้ขึ้นลงตามฤดูกาล เก็บเงินช่วงขายดีไว้หล่อเลี้ยงช่วงซบเซา
ที่มา: Wikimedia Commons

บ้านนาสมัยก่อนเก็บข้าวเปลือกไว้ในยุ้งหลังเกี่ยวเสร็จ แล้วค่อยตักออกมาสีกินทีละน้อยจนถึงฤดูถัดไป ไม่มีใครกินข้าวหมดยุ้งในเดือนเดียวแล้วรอให้นาออกรวงใหม่

คนที่รายได้มาเป็นช่วงๆ ก็ต้องการยุ้งแบบเดียวกัน ต่างกันแค่ว่าสิ่งที่เก็บคือเงิน และยุ้งคือระบบที่ตั้งไว้ให้เงินช่วงขายดีอยู่ได้ถึงช่วงที่เงียบ

ทำไมรายได้ตามฤดูถึงทำให้เงินขาดมือ

อาชีพหลายแบบมีรายได้ไม่เท่ากันในแต่ละเดือน เช่น คนขายของในแหล่งท่องเที่ยวที่คึกคักเฉพาะช่วงวันหยุดยาว คนรับจ้างงานกลางแจ้งที่ทำได้น้อยในฤดูฝน ร้านที่ขายดีเฉพาะช่วงเทศกาล หรือคนรับงานอีเวนต์ที่งานกระจุกอยู่ไม่กี่เดือน

ปัญหาไม่ได้อยู่ที่รายได้รวมทั้งปีน้อย แต่อยู่ที่จังหวะของเงิน ช่วงขายดีเงินเข้ามาเยอะจนรู้สึกว่ามีเหลือ ใช้จ่ายตามความรู้สึกนั้น พอเข้าช่วงซบเซา ค่าเช่า ค่าน้ำไฟ ค่าเทอมลูก และค่างวดยังต้องจ่ายเท่าเดิม แต่เงินที่เข้ามาไม่พอ

ฤดูฝนเป็นตัวอย่างที่เห็นชัด งานและกิจกรรมกลางแจ้งหลายอย่างชะลอลง ไม่ใช่แค่คนทำงาน แม้แต่คนรักรถบังคับที่หน้าฝนก็ยังอยากออกไปเล่น ก็ต้องปรับตัวตามสภาพอากาศ คนที่หากินกับงานกลางแจ้งยิ่งต้องวางแผนรับช่วงนี้ล่วงหน้า

หลักเฉลี่ยรายได้ทั้งปี

แทนที่จะมองรายได้เป็นรายเดือน ให้มองเป็นทั้งปี ลองย้อนดูบันทึกหรือสมุดบัญชีของปีที่ผ่านมาว่ารายได้รวมทั้งปีประมาณเท่าไร แล้วหารออกมาเป็นรายได้เฉลี่ยต่อเดือน

ตัวเลขเฉลี่ยนี้คือ “เงินเดือน” ที่ใช้วางแผนรายจ่ายได้จริง ไม่ใช่ยอดของเดือนที่ขายดีที่สุด ถ้าปีที่ผ่านมายังไม่ได้จด ให้เริ่มจดตั้งแต่วันนี้ ปีหน้าจะมีข้อมูลให้ใช้

ควรประเมินแบบระวังตัวไว้ก่อน คือคิดว่าปีนี้อาจได้น้อยกว่าปีที่แล้วเล็กน้อย เพราะสภาพอากาศ เศรษฐกิจ หรือจำนวนนักท่องเที่ยวเปลี่ยนได้เสมอ

ใช้จริง: บัญชีพักเงิน และการจ่ายเงินเดือนให้ตัวเอง

ระบบที่ใช้ได้กับคนรายได้ไม่สม่ำเสมอคือการแยกบัญชีเป็นสองชั้น

ชั้นแรกเป็นบัญชีพัก รายได้ทุกบาทเข้าบัญชีนี้ก่อน ไม่ว่าจะเป็นเดือนที่ขายดีหรือขายไม่ได้ ชั้นที่สองเป็นบัญชีใช้จ่าย ทุกต้นเดือนให้โอนจากบัญชีพักมาที่บัญชีใช้จ่ายเท่ากับรายได้เฉลี่ยที่คำนวณไว้ ไม่มากไปกว่านั้น

เดือนที่ขายดี เงินส่วนเกินจะค้างอยู่ในบัญชีพัก กลายเป็นเงินที่รอไว้จ่ายเงินเดือนตัวเองในช่วงซบเซา เดือนที่ขายได้น้อย ก็ยังโอนเงินเดือนตัวเองได้เท่าเดิม ชีวิตประจำวันจึงไม่ต้องขึ้นลงตามยอดขาย

เงินในบัญชีพักนี้ต่างจากเงินสำรองที่กันไว้ใช้ยามฉุกเฉิน เพราะช่วงซบเซาเป็นเรื่องที่รู้ล่วงหน้าว่าจะมาแน่ๆ ไม่ใช่เหตุไม่คาดคิด จึงควรแยกสองก้อนนี้ออกจากกัน เมื่อเกิดเหตุจริงในช่วงที่ร้านเงียบอยู่แล้ว จะยังมีเงินอีกก้อนรองรับ

สำหรับคนค้าขาย อีกจุดที่ทำให้เงินช่วงขายดีหายไปเร็วคือการสั่งของเข้าร้านมากเกินกว่าที่ขายออก การวางแผนสั่งสินค้าให้พอดีกับแต่ละฤดู จะช่วยให้เงินไม่ไปจมอยู่กับของค้างร้านตอนที่ควรเก็บเป็นเงินสด

ใช้จริง: หารายได้นอกฤดู

นอกจากเก็บเงิน อีกทางคือทำให้ช่วงซบเซาไม่เงียบสนิท ลองดูว่าทักษะหรือของที่มีอยู่ใช้หารายได้ในช่วงนั้นได้อย่างไร เช่น ร้านที่ขายดีช่วงเทศกาลอาจรับทำของตามสั่งในช่วงอื่น คนรับจ้างงานกลางแจ้งอาจรับงานในร่มที่ใช้ทักษะใกล้เคียงกัน หรือคนขายของในแหล่งท่องเที่ยวอาจเปิดขายออนไลน์ให้ลูกค้าเดิมสั่งซื้อได้ทั้งปี

บางคนลองสร้างรายได้ที่ไม่ผูกกับฤดู เช่น ขายความรู้หรือผลงานดิจิทัล ซึ่งต้องใช้เวลาสร้างในช่วงแรก การเริ่มทำรายได้ออนไลน์ที่เดินต่อได้แม้ไม่ได้ลงแรงทุกวัน ในช่วงที่งานหลักเงียบ อาจกลายเป็นรายได้เสริมที่ช่วยให้ทั้งปีราบรื่นขึ้น

ช่วงซบเซายังเป็นเวลาที่ดีสำหรับซ่อมอุปกรณ์ ทบทวนบัญชีปีที่ผ่านมา และวางแผนฤดูถัดไป ซึ่งเป็นงานที่ช่วงขายดีไม่มีเวลาทำ

ถ้าวันหนึ่งเงินในบัญชีพักหมดก่อนฤดูขายดีจะกลับมา อย่าหันไปพึ่งเงินกู้นอกระบบที่ให้ง่ายแต่ดอกเบี้ยและการทวงหนี้อาจทำให้ปัญหาใหญ่กว่าเดิม ให้ติดต่อสถาบันการเงินที่ถูกกฎหมาย หรือสอบถามช่องทางช่วยเหลือจากหน่วยงานทางการ เช่น ธนาคารแห่งประเทศไทย ก่อนตัดสินใจ