TurnToRich

การเงินส่วนบุคคล & รายได้เสริมออนไลน์

ช่วยญาติที่ต่างจังหวัดขายของออนไลน์ ตกลงเรื่องงานและเงินให้ชัดตั้งแต่แรก

ช่วยญาติที่ต่างจังหวัดขายของออนไลน์ ตกลงเรื่องงานและเงินให้ชัดตั้งแต่แรก
ที่มา: Wikimedia Commons

ทุกสงกรานต์และทุกปีใหม่ ถุงขนมจากบ้านต่างจังหวัดจะถูกส่งต่อไปถึงมือเพื่อนร่วมงาน เพื่อนบ้าน และญาติที่อยู่ในเมือง บ้างเป็นขนมพื้นบ้านห่อใบตอง บ้างเป็นน้ำพริกใส่กระปุก หรือผ้าทอที่คนในบ้านทำเองช่วงว่างจากนา แล้วก็จะมีคนหนึ่งทักขึ้นมาว่า “อร่อยขนาดนี้ ทำไมไม่ขายล่ะ”

ประโยคนั้นมักเป็นจุดเริ่มของความคิดว่า ลูกหลานที่อยู่ในเมืองช่วยถ่ายรูป โพสต์ขาย ตอบแชต ส่วนญาติที่บ้านเป็นคนทำของ ฟังดูลงตัว แต่ถ้าไม่คุยกันให้ชัดตั้งแต่วันแรก ความหวังดีของทั้งสองฝั่งอาจกลายเป็นเรื่องน้อยใจกันได้ง่ายกว่าที่คิด

แบ่งหน้าที่ให้เห็นเป็นรายการ

งานขายออนไลน์มีหลายชิ้นกว่าที่เห็นจากหน้าร้าน ลองเขียนออกมาให้ครบ เช่น ซื้อวัตถุดิบ ผลิต แพ็ก ส่งพัสดุ ถ่ายรูปสินค้า เขียนคำบรรยาย ตอบแชตลูกค้า รับเงิน ตามพัสดุที่มีปัญหา และจดรายรับรายจ่าย แล้วใส่ชื่อคนรับผิดชอบทีละข้อ

“ป้าทำขนมได้วันละเท่าที่แรงไหว ถ้าวันไหนออเดอร์เข้ามาเยอะ ป้าอยากให้บอกก่อนสักวัน ไม่ใช่ส่งข้อความมาตอนสามทุ่มว่าพรุ่งนี้ต้องได้” — ตัวอย่างคำพูดของญาติผู้ใหญ่ที่ทำขนมขาย

คำพูดแบบในตัวอย่างนี้สะท้อนสิ่งที่คนในเมืองมักลืม คือจังหวะชีวิตของคนทำของที่บ้านไม่เหมือนจังหวะของแชตออนไลน์ ควรตกลงกันว่ารับออเดอร์ได้มากที่สุดเท่าไรต่อรอบ ปิดรับกี่โมง และวันไหนเป็นวันพัก ส่วนพื้นฐานการตั้งร้าน เลือกสินค้า และดูแลลูกค้า มีรายละเอียดในแนวทางเปิดร้านออนไลน์เป็นงานเสริม

คุยเรื่องเงินตั้งแต่ยังไม่มีเงิน

เรื่องที่อึดอัดที่สุดคือเรื่องที่ควรคุยก่อนที่สุด เพราะตอนยังไม่มีรายได้ ทุกคนยังใจกว้างและพูดกันง่าย

เมื่อขายไปสักพัก ควรมีสมุดหรือไฟล์บัญชีที่ทุกคนเปิดดูได้ สรุปทุกสิ้นเดือนว่าขายได้เท่าไร ต้นทุนเท่าไร เหลือเท่าไร ตามแนวทางจดบัญชีร้านเล็กให้รู้กำไรจริง ตัวเลขที่เห็นตรงกันช่วยตัดความสงสัยระหว่างญาติได้ดีกว่าคำอธิบายใดๆ

เขียนข้อตกลงสั้นๆ ไว้ แม้จะเป็นคนในบ้าน

ไม่ต้องเป็นสัญญาทางกฎหมาย แค่กระดาษหนึ่งหน้าหรือข้อความในกลุ่มแชตครอบครัวที่ระบุหน้าที่ การแบ่งเงิน ใครเป็นเจ้าของชื่อร้านและบัญชีโซเชียล และถ้าวันหนึ่งฝ่ายใดอยากหยุดจะจัดการอย่างไร ข้อสุดท้ายฟังดูไม่เป็นมงคล แต่ช่วยให้แยกทางกันได้โดยไม่บาดหมาง

ถ้าสินค้าเป็นอาหารหรือของกิน ควรตรวจสอบเรื่องใบอนุญาต การแสดงฉลาก และมาตรฐานสถานที่ผลิตกับหน่วยงานด้านอาหารและยา หรือสำนักงานสาธารณสุขในพื้นที่ก่อนขายจริงจัง เพราะเกณฑ์ขึ้นกับประเภทสินค้าและขนาดการผลิต

เล่าเรื่องของที่มาจากบ้าน ให้คนซื้อจำได้

ของบ้านเกิดมีจุดแข็งที่ร้านใหญ่ไม่มี คือเรื่องราว ขนมสูตรที่ทำกันมาหลายรุ่น วัตถุดิบจากสวนข้างบ้าน หรือวิถีชุมชนที่ผูกกับสายน้ำ ตัวอย่างเช่น เรื่องเล่าของผู้คนที่ใช้ชีวิตผูกพันกับริมสองฝั่งแม่น้ำนครนายก ก็เป็นที่มาของของดีชุมชนหลายอย่าง การเล่าแบบนี้ควรเป็นเรื่องจริงที่ญาติเล่าให้ฟัง ไม่แต่งเติมเกินจริง และขอความเห็นคนทำก่อนเสมอว่าอยากให้เล่าแค่ไหน

ร้านเล็กของครอบครัวอาจขายดีบ้างเงียบบ้างตามฤดู แต่คนที่นั่งกินข้าวด้วยกันตอนกลับบ้านยังอยู่ตรงนั้นเสมอ ถ้าต้องเลือกระหว่างยอดขายเดือนนี้กับความสบายใจของคนในบ้าน ให้ความสัมพันธ์มาก่อน