TurnToRich

การเงินส่วนบุคคล & รายได้เสริมออนไลน์

ค่าขนมรายสัปดาห์ของลูก ใช้สอนเรื่องเงินได้มากกว่าที่คิด

ค่าขนมรายสัปดาห์ของลูก ใช้สอนเรื่องเงินได้มากกว่าที่คิด
ที่มา: Wikimedia Commons

เสียงเหรียญกระทบกันดังกราวตอนกระปุกถูกเทลงบนโต๊ะกินข้าว มือเล็กๆ เริ่มแยกเหรียญเป็นกองตามสี ตามขนาด นับไปนับมาจนผิดแล้วต้องเริ่มใหม่ ผู้ใหญ่ที่นั่งอยู่ข้างๆ อดยิ้มไม่ได้ ช่วงเวลาแบบนี้คือห้องเรียนเรื่องเงินที่ดีที่สุดห้องหนึ่งของบ้าน

ค่าขนมที่ให้เป็นรอบ สัปดาห์ละครั้ง มีข้อดีกว่าการให้ทุกเช้าตรงที่ลูกต้องวางแผนเอง เงินที่ได้ต้องอยู่ได้จนถึงรอบหน้า ถ้าใช้หมดตั้งแต่วันแรก ก็ต้องรอ และความรู้สึกของการรอนั้นสอนอะไรได้มากกว่าคำเตือนหลายครั้ง

หลักที่ใช้ได้กับทุกวัยมีไม่กี่ข้อ ให้ตรงเวลา จำนวนชัดเจนและตกลงกันล่วงหน้า แบ่งเงินเป็นส่วนสำหรับใช้ เก็บ และแบ่งปัน และไม่ผูกค่าขนมกับการทำการบ้าน เพราะการบ้านเป็นหน้าที่ของลูก ไม่ใช่งานรับจ้าง ส่วนรายละเอียดอื่นค่อยปรับตามวัย

อนุบาลปลาย: เห็นเงินเป็นของจับต้องได้

เด็กวัยนี้ยังเข้าใจเรื่องเวลาได้ไม่ดีนัก รอบที่สั้นกว่าสัปดาห์อาจเหมาะกว่าในช่วงแรก และเงินที่ให้ควรเป็นเงินสดที่หยิบจับได้ เพราะเด็กยังต้องเห็นว่าเงินลดลงจริงเมื่อใช้ไป

ลองใช้กระปุกใสสามใบ ติดรูปวาดง่ายๆ ว่าใบไหนสำหรับใช้ ใบไหนเก็บ ใบไหนแบ่งให้คนอื่น ทุกครั้งที่ได้เงิน ให้ลูกหยอดเองทีละใบ ช่วงวัยนี้ไม่ต้องคิดเรื่องสัดส่วนให้ซับซ้อน แค่ให้ลูกเห็นว่าเงินแยกไปทำหน้าที่ต่างกันได้

นิทานก็ช่วยได้มาก เรื่องเล่าเกี่ยวกับตัวละครที่อยากได้ของแต่ต้องรอ หรือแบ่งของให้เพื่อน ทำให้เด็กเข้าใจความรู้สึกของการตัดสินใจโดยไม่ต้องสอนตรงๆ เหมือนที่ผู้ใหญ่หลายคนพบว่าการอ่านนวนิยายช่วยให้มองเห็นความคิดของคนอื่นได้ลึกขึ้น เด็กเองก็เรียนรู้มุมมองของคนอื่นผ่านเรื่องเล่าได้เช่นกัน

ประถม: ลองวางแผนและลองพลาด

วัยประถมเริ่มเข้าใจรอบสัปดาห์และนับเงินได้คล่องขึ้น เป็นช่วงที่ดีจะให้ลูกตั้งเป้าเล็กๆ เช่น เก็บเงินซื้อของเล่นหรือหนังสือที่อยากได้ แล้วจดลงสมุดว่าเก็บได้เท่าไรแล้ว

ช่วงนี้พ่อแม่ต้องอดทนมากที่สุด ถ้าลูกใช้เงินหมดกับขนมตั้งแต่ต้นสัปดาห์ แล้วอยากได้ของที่โรงเรียนในวันพฤหัส อย่ารีบเติมเงินให้ ปล่อยให้ลูกรู้สึกถึงผลของการตัดสินใจ ความผิดหวังเล็กๆ ตอนนี้ราคาถูกกว่าการเรียนบทเดียวกันตอนโตมาก หลังจากนั้นค่อยชวนคุยว่าครั้งหน้าจะแบ่งอย่างไร

การรู้ว่าลูกเป็นคนแบบไหนก็ช่วยให้คุยได้ตรงจุด เด็กบางคนเก็บเก่งจนไม่กล้าใช้ บางคนใช้หมดทันที บางคนลืมว่าเงินอยู่ไหน คล้ายกับที่ผู้ใหญ่ควรสังเกตนิสัยการใช้เงินของตัวเองก่อนวางแผน การเข้าใจนิสัยของลูกทำให้พ่อแม่ไม่ใช้วิธีเดียวกับทุกคน

มัธยมต้น: ขยายความรับผิดชอบ

พอเข้ามัธยม ค่าใช้จ่ายของลูกหลากหลายขึ้น ทั้งค่าเดินทาง ค่าอาหาร ค่าเรียนพิเศษบางอย่าง ลองยกบางหมวดให้ลูกจัดการเอง เช่น ค่าอาหารกลางวันและค่าขนมรวมกัน แล้วให้ลูกบริหารให้พอทั้งสัปดาห์ ส่วนค่ากิจกรรมก้อนใหญ่ยังควรคุยร่วมกัน ดูแนวทางการตั้งงบกิจกรรมนอกห้องเรียนอย่างกีฬาและค่ายไม่ให้บานปลาย ประกอบได้

วัยนี้หลายบ้านเริ่มให้ค่าขนมผ่านบัญชีหรือกระเป๋าเงินในมือถือ ข้อดีคือสะดวก ข้อเสียคือเงินมองไม่เห็นและหมดเร็วกว่าที่รู้ตัว ถ้าเปลี่ยนมาใช้แบบดิจิทัล ควรตั้งวงเงินและเปิดแจ้งเตือนทุกครั้งที่มีการจ่าย และนัดดูรายการด้วยกันเป็นครั้งคราว ไม่ใช่เพื่อจับผิด แต่เพื่อให้ลูกเห็นภาพรวมการใช้เงินของตัวเอง

ทักษะที่ฝึกในวัยนี้คือพื้นฐานของวันที่ลูกต้องอยู่ไกลบ้านและจัดการเงินทั้งเดือนเอง เช่นตอนไปเรียนมหาวิทยาลัยต่างจังหวัดและต้องคุยงบรายเดือนกัน เด็กที่เคยบริหารค่าขนมรายสัปดาห์มาก่อน จะปรับตัวกับรอบที่ยาวขึ้นได้ง่ายกว่า

สิ่งที่ลูกเห็น สำคัญกว่าสิ่งที่ลูกได้ยิน

ลูกสังเกตว่าพ่อแม่ทำอย่างไรเวลาอยากได้ของ จ่ายบิลตรงเวลาไหม พูดถึงเงินด้วยความเครียดหรือความใจเย็น บทเรียนเหล่านั้นติดตัวลูกไปนานกว่าคำสอนเรื่องค่าขนมทุกประโยครวมกัน