TurnToRich

การเงินส่วนบุคคล & รายได้เสริมออนไลน์

มีคนส่งลิงก์ให้ลงแอปนอกสโตร์ สัญญาณอันตรายก่อนเงินในบัญชีจะหาย

มีคนส่งลิงก์ให้ลงแอปนอกสโตร์ สัญญาณอันตรายก่อนเงินในบัญชีจะหาย
ที่มา: Wikimedia Commons

ตัวอย่างข้อความสมมติ: “เรียนท่านผู้ใช้บริการ ข้อมูลของท่านไม่ครบถ้วน หากไม่ยืนยันภายในวันนี้ สิทธิ์ของท่านจะถูกระงับ กรุณาติดตั้งแอปตามลิงก์ด้านล่างเพื่อดำเนินการ”

ข้อความแบบนี้ไม่ได้มาพร้อมตราของหน่วยงานใดเสมอไป แต่มีโครงที่ซ้ำกันเกือบทุกครั้ง คือ อ้างว่ามีปัญหา กดดันด้วยเวลา และจบที่ลิงก์ให้ลงแอป เป้าหมายจริงไม่ใช่ข้อมูลของคุณ แต่เป็นการเข้าถึงมือถือที่มีแอปธนาคารอยู่ข้างใน

ด้านล่างแบ่งสัญญาณอันตรายเป็นสามช่วง แต่ละช่วงบอกอาการที่เห็น เหตุที่มิจฉาชีพทำแบบนั้น และวิธีรับมือ

ช่วงที่หนึ่ง: ข้อความหรือสายโทรที่ชวนให้ลงแอป

อาการ มีคนติดต่อมาทางแชต ข้อความสั้น หรือโทรศัพท์ อ้างว่าเป็นเจ้าหน้าที่ของหน่วยงานรัฐ บริษัทขนส่ง ผู้ให้บริการไฟฟ้า หรือธนาคาร บอกว่ามีเงินคืน มีพัสดุตกค้าง มีค่าปรับ หรือบัญชีมีปัญหา แล้วขอให้ติดตั้งแอปผ่านลิงก์ที่ส่งมา บางรายพูดสุภาพมาก รู้ชื่อและข้อมูลบางส่วนของเรา ทำให้ดูน่าเชื่อ

ทำไมถึงทำแบบนี้ ความเร่งรีบและความกลัวทำให้คนตัดสินใจโดยไม่ทันคิด การรู้ข้อมูลบางส่วนของเราเป็นเทคนิคสร้างความไว้ใจ ข้อมูลพวกนี้อาจหลุดมาจากที่อื่นก็ได้ ไม่ได้แปลว่าเขาเป็นเจ้าหน้าที่จริง

รับมืออย่างไร หน่วยงานและธนาคารจริงไม่ส่งลิงก์ให้ติดตั้งแอปผ่านแชตหรือข้อความสั้น ถ้าได้รับ ให้วางสายหรือปิดแชต แล้วติดต่อหน่วยงานนั้นเองผ่านช่องทางที่หาได้จากเว็บไซต์ทางการหรือเอกสารที่เรามีอยู่แล้ว ไม่ใช่เบอร์หรือลิงก์ที่อีกฝ่ายให้มา

ผู้สูงวัยในบ้านมักเป็นเป้าหมายของบทพูดแบบนี้มากกว่า ลองอ่านเรื่องเตรียมพ่อแม่ให้รับมือคนโทรมาอ้างตัวเป็นเจ้าหน้าที่ แล้วซ้อมกับคนในครอบครัวสักรอบ

ช่วงที่สอง: หน้าติดตั้งที่ขอสิทธิ์มากผิดปกติ

อาการ กดลิงก์แล้วไม่ได้ไปที่ร้านค้าแอปทางการของมือถือ แต่เป็นหน้าเว็บที่ให้ดาวน์โหลดไฟล์ติดตั้งเอง เครื่องอาจขึ้นเตือนว่าแอปนี้มาจากแหล่งที่ไม่รู้จัก แล้วอีกฝ่ายจะบอกให้เข้าไปเปิดอนุญาตในการตั้งค่า พอติดตั้งเสร็จ แอปขอสิทธิ์ที่ไม่เกี่ยวกับงานของมันเลย เช่น ขออ่านข้อความ ขอควบคุมหน้าจอ หรือขอสิทธิ์การช่วยเหลือการเข้าถึง

ทำไมถึงทำแบบนี้ ร้านค้าแอปทางการมีการตรวจสอบระดับหนึ่ง แอปอันตรายจึงต้องมาทางลิงก์ตรง ส่วนสิทธิ์อ่านข้อความทำให้เห็นรหัสยืนยันที่ธนาคารส่งมา และสิทธิ์ควบคุมหน้าจอทำให้มิจฉาชีพกดทำรายการแทนเราได้ บางครั้งแอปจะแสดงหน้าจอหลอกว่ากำลังโหลดอยู่ ระหว่างนั้นเงินถูกโอนออกไปแล้ว

รับมืออย่างไร ถ้ามีใครแนะนำให้ปิดคำเตือนหรือเปิดการติดตั้งจากแหล่งที่ไม่รู้จัก ให้ถือว่านั่นคือสัญญาณชัดที่สุดว่าเป็นการหลอก หยุดทันที ไม่ว่าอีกฝ่ายจะเร่งแค่ไหน

ตัวเลือกนี้ไม่ได้มีแค่ในมือถือ อุปกรณ์อื่นในบ้านก็มี เช่น ตัวเลือกยอมให้ติดตั้งแอปจากแหล่งที่ไม่รู้จักบนกล่องทีวี ซึ่งก็ควรเปิดใช้อย่างระมัดระวัง และปิดกลับเมื่อไม่จำเป็น หลักเดียวกันใช้กับทุกอุปกรณ์ที่เชื่อมกับบัญชีของเรา

การตั้งค่าความปลอดภัยของมือถือที่มีแอปธนาคาร ไว้ล่วงหน้า เช่น แยกรหัสเข้าแอปธนาคารจากรหัสเครื่อง และตั้งวงเงินโอนต่อวัน จะช่วยจำกัดความเสียหายได้ แม้วันหนึ่งจะพลาดไปแล้ว

ช่วงที่สาม: หลังเผลอกดหรือติดตั้งไปแล้ว

อาการ หน้าจอค้าง มือถือร้อนผิดปกติ มีหน้าต่างให้รอโดยไม่มีปุ่มกดออก หรือได้รับข้อความแจ้งเตือนรายการจากธนาคารที่ไม่ได้ทำเอง

ทำไมถึงเกิด แอปกำลังใช้สิทธิ์ที่ได้ไปเพื่อเข้าแอปธนาคารและทำรายการ ทุกนาทีที่เครื่องยังต่ออินเทอร์เน็ตคือเวลาที่อีกฝ่ายยังทำงานได้

รับมืออย่างไร ทำตามลำดับนี้ให้เร็วที่สุด

  1. ตัดอินเทอร์เน็ตทันที ปิดไวไฟและข้อมูลมือถือ หรือเปิดโหมดเครื่องบิน
  2. ใช้เครื่องอื่นหรือโทรศัพท์บ้านติดต่อธนาคารเพื่อขอระงับบัญชีหรือการทำธุรกรรม
  3. เปลี่ยนรหัสผ่านบัญชีสำคัญจากอุปกรณ์อื่นที่ไว้ใจได้
  4. ถอนการติดตั้งแอปที่น่าสงสัย ถ้าไม่แน่ใจว่าลบหมดแล้ว ให้นำเครื่องไปให้ศูนย์บริการตรวจสอบ
  5. เก็บหลักฐานไว้ทั้งหมด เช่น ภาพหน้าจอแชต เบอร์ที่โทรมา ลิงก์ และรายการเงินที่ผิดปกติ

ความรู้สึกอายหรือโทษตัวเองเป็นเรื่องปกติ แต่อย่าให้มันทำให้ช้า ยิ่งแจ้งเร็ว โอกาสระงับความเสียหายก็ยิ่งมากขึ้น

บทพูดกดดันแบบเดียวกันนี้ยังโผล่ในรูปแบบอื่นด้วย เช่น การชวนลงทุนหรือคอร์สที่สัญญาว่าจะทำให้รวยเร็ว ถ้าเจอใครเร่งให้ตัดสินใจเรื่องเงินภายในวันนี้ ให้ชะลอไว้ก่อนเสมอ

เมื่อสงสัยว่าบัญชีถูกเข้าถึง ให้โทรหาธนาคารด้วยเบอร์ที่พิมพ์อยู่หลังบัตรหรือในเอกสารของธนาคารเท่านั้น จากนั้นแจ้งความผ่านช่องทางแจ้งความออนไลน์ของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ พร้อมแนบหลักฐานที่เก็บไว้